مرجع:بیماری سنگ کیسه صفرا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

آقای دانشمند: اصلاح ساختار: حذف منابع تکراری، ترتیب صحیح بخش‌ها

2026-08-03T15:36:22Z

اصلاح ساختار: حذف منابع تکراری، ترتیب صحیح بخش‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۰۶
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	== جمع‌بندی ==		== جمع‌بندی ==
	بیماری سنگ کیسه صفرا وضعیتی شایع با عوامل خطر متعدد از جمله چاقی، مقاومت به انسولین و کاهش وزن سریع است. مداخلات تغذیه‌ای و سبک زندگی نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت دارند. شواهد جدید نشان می‌دهد رژیم‌های کم‌چرب مطلق لزوماً مبتنی بر شواهد نیستند و رژیم‌های با چربی بالاتر همراه UDCA ممکن است مؤثرتر باشند.		بیماری سنگ کیسه صفرا وضعیتی شایع با عوامل خطر متعدد از جمله چاقی، مقاومت به انسولین و کاهش وزن سریع است. مداخلات تغذیه‌ای و سبک زندگی نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت دارند. شواهد جدید نشان می‌دهد رژیم‌های کم‌چرب مطلق لزوماً مبتنی بر شواهد نیستند و رژیم‌های با چربی بالاتر همراه UDCA ممکن است مؤثرتر باشند.


	== مقالات مرتبط ==		== مقالات مرتبط ==
خط ۵۲:		خط ۵۱:

	== منابع ==		== منابع ==
	~~<ref>[https://britishlivertrust.org.uk/information-and-support/living-with-a-liver-condition/liver-conditions/gallstones/ Gallstones]</ref>~~
	~~<ref>[https://patient.info/news-and-features/gallstones-diet-sheet Gallstones Diet Sheet: Dietary Advice]</ref>~~
	~~<ref>[https://www.bupa.co.uk/health-information/digestive-gut-health/gallstones Gallstones]</ref>~~
	~~<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2583414/ Gallbladder contraction in patients with pigment and cholesterol stones]</ref>~~
	~~<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4048835 Comparative study of the effects of equal amounts of fat, protein, and starch on plasma cholecystokinin in man]</ref>~~
	{{منابع}}		{{منابع}}

	[[رده:مرجع]]		[[رده:مرجع]]
	[[رده:بیماری‌ها و عوارض]]		[[رده:بیماری‌ها و عوارض]]

آقای دانشمند: بازگردانی رده‌های حذف‌شده (اشتباه اسکریپت قبلی)

2026-08-03T14:09:22Z

بازگردانی رده‌های حذف‌شده (اشتباه اسکریپت قبلی)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۹
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4048835 Comparative study of the effects of equal amounts of fat, protein, and starch on plasma cholecystokinin in man]</ref>		<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4048835 Comparative study of the effects of equal amounts of fat, protein, and starch on plasma cholecystokinin in man]</ref>
	{{منابع}}		{{منابع}}

			[[رده:مرجع]]
			[[رده:بیماری‌ها و عوارض]]

آقای دانشمند: اصلاح ترتیب منابع: انتقال رفرنس‌ها به قبل از {{منابع}}

2026-08-03T14:00:19Z

اصلاح ترتیب منابع: انتقال رفرنس‌ها به قبل از {{منابع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۰
خط ۵۲:		خط ۵۲:

	== منابع ==		== منابع ==
	~~{{منابع}}~~
	~~<!-- لینک‌های بازیافته از مقاله مبدأ -->~~
	<ref>[https://britishlivertrust.org.uk/information-and-support/living-with-a-liver-condition/liver-conditions/gallstones/ Gallstones]</ref>		<ref>[https://britishlivertrust.org.uk/information-and-support/living-with-a-liver-condition/liver-conditions/gallstones/ Gallstones]</ref>
	<ref>[https://patient.info/news-and-features/gallstones-diet-sheet Gallstones Diet Sheet: Dietary Advice]</ref>		<ref>[https://patient.info/news-and-features/gallstones-diet-sheet Gallstones Diet Sheet: Dietary Advice]</ref>
خط ۵۹:		خط ۵۷:
	<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2583414/ Gallbladder contraction in patients with pigment and cholesterol stones]</ref>		<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2583414/ Gallbladder contraction in patients with pigment and cholesterol stones]</ref>
	<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4048835 Comparative study of the effects of equal amounts of fat, protein, and starch on plasma cholecystokinin in man]</ref>		<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4048835 Comparative study of the effects of equal amounts of fat, protein, and starch on plasma cholecystokinin in man]</ref>
			{{منابع}}
	~~[[رده:مرجع]]~~
	~~[[رده:بیماری‌ها و عوارض]]~~

آقای دانشمند: بازیابی 5 لینک/رفرنس حذف‌شده از مقاله مبدأ

2026-08-03T13:05:51Z

بازیابی 5 لینک/رفرنس حذف‌شده از مقاله مبدأ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۵
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			<!-- لینک‌های بازیافته از مقاله مبدأ -->
			<ref>[https://britishlivertrust.org.uk/information-and-support/living-with-a-liver-condition/liver-conditions/gallstones/ Gallstones]</ref>
			<ref>[https://patient.info/news-and-features/gallstones-diet-sheet Gallstones Diet Sheet: Dietary Advice]</ref>
			<ref>[https://www.bupa.co.uk/health-information/digestive-gut-health/gallstones Gallstones]</ref>
			<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2583414/ Gallbladder contraction in patients with pigment and cholesterol stones]</ref>
			<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4048835 Comparative study of the effects of equal amounts of fat, protein, and starch on plasma cholecystokinin in man]</ref>

	[[رده:مرجع]]		[[رده:مرجع]]
	[[رده:بیماری‌ها و عوارض]]		[[رده:بیماری‌ها و عوارض]]

آقای دانشمند: افزودن بخش مقالات مرتبط و لینک‌های درونی بیشتر

2026-08-03T12:19:40Z

افزودن بخش مقالات مرتبط و لینک‌های درونی بیشتر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{نویسنده\|رامین تقی‌زاده}}		{{نویسنده\|رامین تقی‌زاده}}
	'''بیماری سنگ کیسه صفرا''' یا '''کوله سیستولیتیازیس''' به تشکیل رسوبات سخت (سنگ) در کیسه صفرا و مجاری صفراوی اشاره دارد. کیسه صفرا صفرا را ذخیره و هنگام هضم به روده کوچک رها می‌کند. اگر صفرا حاوی کلسترول یا بیلی‌روبین بیش از حد باشد، کیسه صفرا ناکارآمد باشد، یا ترشح صفرا مختل شود، سنگ تشکیل می‌شود.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22985390 Gallstones in New Zealand: Composition, risk factors and ethnic differences]</ref>		'''بیماری سنگ کیسه صفرا''' یا '''کوله سیستولیتیازیس''' به تشکیل رسوبات سخت (سنگ) در کیسه صفرا و مجاری صفراوی اشاره دارد. کیسه صفرا صفرا را ذخیره و هنگام هضم به روده کوچک رها می‌کند. اگر صفرا حاوی [[مرجع:ماتریکس چربی\|کلسترول]] یا بیلی‌روبین بیش از حد باشد، کیسه صفرا ناکارآمد باشد، یا ترشح صفرا مختل شود، سنگ تشکیل می‌شود.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22985390 Gallstones in New Zealand: Composition, risk factors and ethnic differences]</ref>

	== انواع سنگ کیسه صفرا ==		== انواع سنگ کیسه صفرا ==
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	مصرف گوشت قرمز و چربی حیوانی با خطر سنگ کلسترولی مرتبط است، در حالی که مصرف کربوهیدرات زیاد با خطر سنگ‌های رنگدانه‌ای مرتبط است.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&dopt=Abstract&list_uids=10948391 Food intake patterns and gallbladder disease in Mexican Americans]</ref> در میکروبیوتای روده، ال-کارنیتین و تری‌متیل آمین موجود در گوشت قرمز، TMAO تولید می‌کند که ممکن است تشکیل سنگ را تحریک کند.<ref>[https://jhpn.biomedcentral.com/articles/10.1186/s41043-017-0116-y Association between diet and gallstones]</ref>		مصرف گوشت قرمز و چربی حیوانی با خطر سنگ کلسترولی مرتبط است، در حالی که مصرف کربوهیدرات زیاد با خطر سنگ‌های رنگدانه‌ای مرتبط است.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&dopt=Abstract&list_uids=10948391 Food intake patterns and gallbladder disease in Mexican Americans]</ref> در میکروبیوتای روده، ال-کارنیتین و تری‌متیل آمین موجود در گوشت قرمز، TMAO تولید می‌کند که ممکن است تشکیل سنگ را تحریک کند.<ref>[https://jhpn.biomedcentral.com/articles/10.1186/s41043-017-0116-y Association between diet and gallstones]</ref>

	[[مرجع:سندرم متابولیک\|مقاومت به انسولین]] به عنوان عامل خطر برای سنگ کلسترولی نشان داده شده است.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&dopt=Abstract&list_uids=10655249 Association of diabetes, serum insulin, and C-peptide with gallbladder disease]</ref> ~~هیپرانسولینمی~~ باعث فعال شدن HMG-CoA ردوکتاز و افزایش تولید کلسترول کبدی می‌شود.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4364764/ Regulation of liver HMG-CoA reductase]</ref>		[[مرجع:سندرم متابولیک\|مقاومت به انسولین]] به عنوان عامل خطر برای سنگ کلسترولی نشان داده شده است.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&dopt=Abstract&list_uids=10655249 Association of diabetes, serum insulin, and C-peptide with gallbladder disease]</ref> هیپر[[مرجع:انواع انسولین\|انسولین]]می باعث فعال شدن HMG-CoA ردوکتاز و افزایش تولید کلسترول کبدی می‌شود.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4364764/ Regulation of liver HMG-CoA reductase]</ref>

	مطالعه‌ای در ایران نشان داد الگوی غذایی سالم (روغن‌های گیاهی، سبزیجات، میوه‌ها، ماهی، حبوبات، آجیل) با خطر سنگ‌های صفراوی ارتباط معکوس دارد.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9188884/ Healthy Dietary Pattern Reduces Risk of Gallstones]</ref>		مطالعه‌ای در ایران نشان داد الگوی غذایی سالم (روغن‌های گیاهی، سبزیجات، میوه‌ها، ماهی، حبوبات، آجیل) با خطر سنگ‌های صفراوی ارتباط معکوس دارد.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9188884/ Healthy Dietary Pattern Reduces Risk of Gallstones]</ref>
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	== جمع‌بندی ==		== جمع‌بندی ==
	بیماری سنگ کیسه صفرا وضعیتی شایع با عوامل خطر متعدد از جمله چاقی، مقاومت به انسولین و کاهش وزن سریع است. مداخلات تغذیه‌ای و سبک زندگی نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت دارند. شواهد جدید نشان می‌دهد رژیم‌های کم‌چرب مطلق لزوماً مبتنی بر شواهد نیستند و رژیم‌های با چربی بالاتر همراه UDCA ممکن است مؤثرتر باشند.		بیماری سنگ کیسه صفرا وضعیتی شایع با عوامل خطر متعدد از جمله چاقی، مقاومت به انسولین و کاهش وزن سریع است. مداخلات تغذیه‌ای و سبک زندگی نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت دارند. شواهد جدید نشان می‌دهد رژیم‌های کم‌چرب مطلق لزوماً مبتنی بر شواهد نیستند و رژیم‌های با چربی بالاتر همراه UDCA ممکن است مؤثرتر باشند.


			== مقالات مرتبط ==
			* [[مرجع:سندرم متابولیک]]
			* [[مرجع:انواع دیابت]]
			* [[مرجع:کبد چرب]]
			* [[مرجع:ماتریکس چربی]]

	== منابع ==		== منابع ==

آقای دانشمند: افزودن لینک‌های درونی + اصلاح رده‌ها

2026-08-03T12:15:32Z

افزودن لینک‌های درونی + اصلاح رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۵
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}

	~~[[رده:بیماری‌ها]]~~
	~~[[رده:کبد و صفرا]]~~
	[[رده:مرجع]]		[[رده:مرجع]]
			[[رده:بیماری‌ها و عوارض]]

آقای دانشمند: ساخت مدخل دانشنامه‌ای بیماری سنگ کیسه صفرا

2026-08-03T11:42:18Z

ساخت مدخل دانشنامه‌ای بیماری سنگ کیسه صفرا

صفحهٔ تازه

{{نویسنده|رامین تقی‌زاده}}
'''بیماری سنگ کیسه صفرا''' یا '''کوله سیستولیتیازیس''' به تشکیل رسوبات سخت (سنگ) در کیسه صفرا و مجاری صفراوی اشاره دارد. کیسه صفرا صفرا را ذخیره و هنگام هضم به روده کوچک رها می‌کند. اگر صفرا حاوی کلسترول یا بیلی‌روبین بیش از حد باشد، کیسه صفرا ناکارآمد باشد، یا ترشح صفرا مختل شود، سنگ تشکیل می‌شود.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22985390 Gallstones in New Zealand: Composition, risk factors and ethnic differences]</ref>

== انواع سنگ کیسه صفرا ==
سنگ‌های صفراوی بر اساس ترکیبشان به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
* '''سنگ‌های کلسترولی:''' غنی از کلسترول؛ در کشورهای غربی شایع‌ترند.
* '''سنگ‌های رنگدانه‌ای:''' عمدتاً از رنگدانه‌های صفراوی تشکیل شده‌اند.

== عوامل خطر ==
عوامل خطر شناخته‌شده عبارتند از: جنسیت زن، استعداد ارثی، افزایش سن، شاخص توده بدنی بالا (BMI)، کاهش وزن سریع، [[مرجع:انواع دیابت|دیابت]] و عوامل گوارشی و صفراوی از جمله عفونت.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8193988/ Modified dietary fat intake for treatment of gallstone disease]</ref>

'''چاقی''' به‌ویژه چاقی شکمی، یک عامل خطر ثابت برای سنگ‌های کلسترولی است، زیرا باعث افزایش [[مرجع:سندرم متابولیک|مقاومت به انسولین]] و ترشح بیش از حد کلسترول صفراوی می‌شود. یک مطالعه بر روی بیش از ۹۰۰۰۰ زن، خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا را در افراد چاق مفرط در مقایسه با افراد با وزن طبیعی، ۷ برابر گزارش کرد.<ref>[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0002916523316320 Risk of symptomatic gallstones in women with severe obesity]</ref>

سنگ‌های کلسترولی همچنین پس از کاهش وزن سریع در نتیجه هیپوموتیلیتی کیسه صفرا و کلسترول فوق اشباع صفرا ایجاد می‌شوند. در طول رژیم کاهش وزن، سنگ کیسه صفرا ممکن است تنها پس از ۴ هفته ایجاد شود. یک رابطه منحنی‌شکل بین میزان کاهش وزن و بروز سنگ کیسه صفرا مشاهده شده که حداکثر ۱٫۵ کیلوگرم کاهش وزن در هفته به عنوان بهینه ارزیابی می‌شود. کاهش وزن بیش از ۲۵ درصد از وزن بدن خطر ابتلا به سنگ را به طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.

== راه‌های تشخیص ==
سنگ کیسه صفرا بر اساس تاریخچه پزشکی، یافته‌های بالینی و تصویربرداری تشخیص داده می‌شود. مناسب‌ترین روش تصویربرداری، اولتراسوند شکم است. کوله سیستکتومی (عمدتاً لاپاروسکوپی) درمان استاندارد برای کوله سیستولیتیازیس علامت‌دار است.

تخمین زده می‌شود ۲ تا ۴ درصد افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا هر ساله علائم را بروز می‌دهند. افراد علامت‌دار در معرض خطر تقریباً ۲۵٪ عوارض در طی ۱۰ تا ۲۰ سال قرار دارند. سنگ‌هایی که در مجرای صفراوی مشترک قرار می‌گیرند، خطر عوارض تقریباً ۲۰ درصدی در طی پنج سال دارند.

== درمان‌ها ==
بیماری علامت‌دار اغلب با برداشتن کیسه صفرا (کوله سیستکتومی لاپاروسکوپی) درمان می‌شود. مدیریت پزشکی نیز می‌تواند درمان خط اول باشد، از جمله حل کردن سنگ‌ها با اسید اورسودوکسی کولیک (UDCA).

مطالعات بالینی نشان داده‌اند UDCA کاهش لیتوژنیک صفرا را از طریق کاهش جذب روده‌ای و ترشح صفراوی کلسترول ایجاد می‌کند. برخی کارآزمایی‌ها کاهش خطر تشکیل سنگ را با UDCA در طول کاهش وزن گزارش کرده‌اند، اما نتایج ضد و نقیض است.

مداخلات سبک زندگی مانند فعالیت بدنی یا دستکاری چربی رژیم غذایی نیز برای پیشگیری و درمان بررسی شده‌اند.

== تغذیه و بیماری سنگ کیسه صفرا ==
مصرف گوشت قرمز و چربی حیوانی با خطر سنگ کلسترولی مرتبط است، در حالی که مصرف کربوهیدرات زیاد با خطر سنگ‌های رنگدانه‌ای مرتبط است.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&dopt=Abstract&list_uids=10948391 Food intake patterns and gallbladder disease in Mexican Americans]</ref> در میکروبیوتای روده، ال-کارنیتین و تری‌متیل آمین موجود در گوشت قرمز، TMAO تولید می‌کند که ممکن است تشکیل سنگ را تحریک کند.<ref>[https://jhpn.biomedcentral.com/articles/10.1186/s41043-017-0116-y Association between diet and gallstones]</ref>

[[مرجع:سندرم متابولیک|مقاومت به انسولین]] به عنوان عامل خطر برای سنگ کلسترولی نشان داده شده است.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&dopt=Abstract&list_uids=10655249 Association of diabetes, serum insulin, and C-peptide with gallbladder disease]</ref> هیپرانسولینمی باعث فعال شدن HMG-CoA ردوکتاز و افزایش تولید کلسترول کبدی می‌شود.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4364764/ Regulation of liver HMG-CoA reductase]</ref>

مطالعه‌ای در ایران نشان داد الگوی غذایی سالم (روغن‌های گیاهی، سبزیجات، میوه‌ها، ماهی، حبوبات، آجیل) با خطر سنگ‌های صفراوی ارتباط معکوس دارد.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9188884/ Healthy Dietary Pattern Reduces Risk of Gallstones]</ref>

== نقد مکانیسم رژیم کم‌چرب ==
منطق محدود کردن چربی دو فرضیه دارد: اول، چربی محرک انقباض کیسه صفراست و محدود کردن آن درد را کاهش می‌دهد؛ اما کیسه صفرا خودبه‌خود و در پاسخ به پروتئین نیز منقبض می‌شود و کاهش انقباض ممکن است خطر رسوب سنگ را افزایش دهد. دوم، کاهش چربی ممکن است کلسترول پلاسما را کاهش دهد؛ اما کلسترول پلاسما بیشتر تحت تأثیر سنتز درون‌زا است تا دریافت غذایی.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17055469 Role of diet in cholesterol gallstone formation]</ref><ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21385506 Dietary cholesterol: from physiology to cardiovascular risk]</ref>

== نقش UDCA و رژیم‌های پرچرب‌تر در پیشگیری ==
متاآنالیز سیستماتیک نشان می‌دهد UDCA و رژیم‌های کاهش وزن پرچرب‌تر (۳۰-۱۹٪) ممکن است در پیشگیری اولیه سنگ‌ها مؤثر باشند.<ref>[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1542356513018375 Ursodeoxycholic Acid and Diets Higher in Fat Prevent Gallbladder Stones]</ref>

ایجاد سنگ ممکن است تقریباً ۴ هفته طول بکشد، بنابراین اقدامات پیشگیرانه باید بلافاصله شروع شوند.<ref>[https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/article-abstract/612062 Gallstone formation during weight-reduction dieting]</ref> مطالعات مشاهده‌ای بروز سنگ را ۳۶٪ در عرض ۶ ماه پس از بای‌پس معده گزارش می‌دهند.

== جمع‌بندی ==
بیماری سنگ کیسه صفرا وضعیتی شایع با عوامل خطر متعدد از جمله چاقی، مقاومت به انسولین و کاهش وزن سریع است. مداخلات تغذیه‌ای و سبک زندگی نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت دارند. شواهد جدید نشان می‌دهد رژیم‌های کم‌چرب مطلق لزوماً مبتنی بر شواهد نیستند و رژیم‌های با چربی بالاتر همراه UDCA ممکن است مؤثرتر باشند.

== منابع ==
{{منابع}}

[[رده:بیماری‌ها]]
[[رده:کبد و صفرا]]
[[رده:مرجع]]