مرجع:سندرم متابولیک: تفاوت میان نسخهها
آقای دانشمند (بحث | مشارکتها) افزودن نام نویسنده: دکتر محمدحسن گیوه چین قمصری |
آقای دانشمند (بحث | مشارکتها) افزودن لینکهای درونی + اصلاح ردهها |
||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
انجمن قلب آمریکا (AHA) تخمین زده است که سندرم متابولیک به زودی به عامل خطر اصلی برای بیماریهای قلبی عروقی — پیش از سیگار — تبدیل خواهد شد. | انجمن قلب آمریکا (AHA) تخمین زده است که سندرم متابولیک به زودی به عامل خطر اصلی برای بیماریهای قلبی عروقی — پیش از سیگار — تبدیل خواهد شد. | ||
=== مقاومت به انسولین === | === [[مرجع:مقاومت به انسولین|مقاومت به انسولین]] === | ||
انسولین هورمونی است که به بدن کمک میکند از گلوکز به عنوان انرژی استفاده کند. در افراد مبتلا به مقاومت به انسولین، انسولین به خوبی کار نمیکند و بدن به تولید بیشتر آن ادامه میدهد. مقاومت به انسولین ارتباط نزدیکی با چاقی شکمی دارد و احتمال ابتلا به [[مرجع:PCOS|سندرم تخمدان پلیکیستیک]] را در زنان افزایش میدهد. | انسولین هورمونی است که به بدن کمک میکند از گلوکز به عنوان انرژی استفاده کند. در افراد مبتلا به مقاومت به انسولین، انسولین به خوبی کار نمیکند و بدن به تولید بیشتر آن ادامه میدهد. مقاومت به انسولین ارتباط نزدیکی با چاقی شکمی دارد و احتمال ابتلا به [[مرجع:PCOS|سندرم تخمدان پلیکیستیک]] را در زنان افزایش میدهد. | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۶: | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
[[رده:مرجع]] | [[رده:مرجع]] | ||
[[رده:دیابت و متابولیک]] | |||
نسخهٔ ۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۴
نویسنده: دکتر محمدحسن گیوه چین قمصری
سندرم متابولیک که به عنوان سندرم X نیز شناخته میشود، مجموعهای از اختلالات متابولیک است که منجر به بیماریهای قلبی عروقی، سکته و دیابت نوع ۲ میشود.
مطالعات اخیر نشان دادند که حداقل یک پنجم جمعیت ایران مبتلا به سندرم متابولیک هستند؛ بطوری که شیوع کلی سندرم متابولیک در ایران ۲۱٫۱ درصد گزارش شده است.[۱]
علائم و معیارهای تشخیص
جدیدترین و گستردهترین معیارهای شناسایی سندرم متابولیک، وجود ۳ یا تعداد بیشتری از عوامل خطرزای متابولیک زیر است[۲]:
چاقی شکمی
دور کمر بیش از ۳۵ اینچ (۸۸ سانتیمتر) برای زنان و بیش از ۴۰ اینچ (۱۰۲ سانتیمتر) برای مردان. افزایش دور کمر شکلی از چاقی است که به شدت با سندرم متابولیک مرتبط است.
فشار خون بالا
۱۳۰/۸۵ میلیمتر جیوه یا بالاتر. فشار خون طبیعی کمتر از ۱۲۰ میلیمتر جیوه برای فشار سیستولیک و کمتر از ۸۰ میلیمتر جیوه برای فشار دیاستولیک تعریف میشود. فشار خون بالا به شدت با چاقی مرتبط است و اغلب در افرادی که مقاومت به انسولین دارند دیده میشود.
اختلال در قند خون ناشتا
سطح قند خون ناشتا برابر یا بیشتر از ۱۰۰ میلیگرم در دسیلیتر.
تریگلیسیرید بالا
بیش از ۱۵۰ میلیگرم در دسیلیتر. تریگلیسیرید نوعی چربی در خون است.
کلسترول HDL پایین
کمتر از ۴۰ میلیگرم در دسیلیتر برای مردان و کمتر از ۵۰ میلیگرم در دسیلیتر برای زنان.
علل و مکانیسم
اکثر افرادی که سندرم متابولیک دارند مقاومت به انسولین دارند. بدن انسولین میسازد تا گلوکز را برای استفاده به عنوان انرژی به سلولها منتقل کند. چاقی — بهویژه چاقی شکمی — پاسخ سلولها به انسولین را دشوارتر میکند. اگر بدن نتواند انسولین کافی برای غلبه بر مقاومت بسازد، سطح قند خون افزایش مییابد و باعث دیابت نوع ۲ میشود.
انجمن قلب آمریکا (AHA) تخمین زده است که سندرم متابولیک به زودی به عامل خطر اصلی برای بیماریهای قلبی عروقی — پیش از سیگار — تبدیل خواهد شد.
مقاومت به انسولین
انسولین هورمونی است که به بدن کمک میکند از گلوکز به عنوان انرژی استفاده کند. در افراد مبتلا به مقاومت به انسولین، انسولین به خوبی کار نمیکند و بدن به تولید بیشتر آن ادامه میدهد. مقاومت به انسولین ارتباط نزدیکی با چاقی شکمی دارد و احتمال ابتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک را در زنان افزایش میدهد.
چاقی شکمی
سندرم متابولیک به دلیل افزایش نرخ چاقی در حال شایعتر شدن است. چاقی شکمی — برخلاف سایر نقاط بدن — خطر ابتلا را بهطور ویژه افزایش میدهد.
سبک زندگی ناسالم
رژیم غذایی سرشار از غذاهای فرآوریشده و عدم فعالیت بدنی کافی در ابتلا به سندرم متابولیک نقش دارند.
عدم تعادل هورمونی
هورمونها ممکن است نقش داشته باشند. به عنوان مثال، سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) با عدم تعادل هورمونی و سندرم متابولیک مرتبط است.
سایر عوامل
تغییرات ژنتیکی در توانایی تجزیه چربیها (لیپیدها)، سن بالاتر، سیگار کشیدن و مشکلات در نحوه توزیع چربی بدن[۳].
عوامل خطر
سن
هر چه سن بالاتر باشد، احتمال ابتلا به سندرم متابولیک بیشتر است.
نژاد و جنسیت
اکثر مطالعات شیوع بالاتری از سندرم متابولیک در زنان گزارش کردهاند[۴]. در زنان سیاهپوست نسبت به زنان سفیدپوست شایعتر است[۵].
شاخص توده بدنی (BMI) بالای ۲۵
مطالعات نشان میدهند که در BMI بالای ۲۵ شیوع سندرم متابولیک بیشتر است[۶].
سابقه دیابت
زنانی که دیابت بارداری داشتهاند یا افرادی که عضو خانواده آنها مبتلا به دیابت نوع ۲ است، بیشتر در معرض خطر هستند.
جمعبندی
سندرم متابولیک مجموعهای از عوامل خطر متابولیک است که خطر بیماریهای قلبی عروقی و دیابت نوع ۲ را بهطور چشمگیری افزایش میدهد. تشخیص زودهنگام و اصلاح سبک زندگی — شامل تغذیه سالم، فعالیت بدنی و مدیریت وزن — مؤثرترین راه مقابله با این سندرم است. رویکردهایی مانند فستینگ متناوب و رژیم کتوژنیک نیز میتوانند در بهبود علائم مؤثر باشند.
منابع
- ↑ The Prevalence of Metabolic Syndrome in Iran: A Systematic Review and Meta-analysis
- ↑ Metabolic syndrome: pathophysiology, management, and modulation by natural compounds
- ↑ What Causes Metabolic Syndrome
- ↑ Ethnic, gender, and age-related differences in patients with the metabolic syndrome
- ↑ Your Risk for Metabolic Syndrome
- ↑ Normal body mass index (BMI) can rule out metabolic syndrome
