مرجع:ویتامین D و دیابت

نویسنده: رامین تقی‌زاده

ویتامین D یکی از مهم‌ترین ویتامین‌های محلول در چربی است که نقش حیاتی در سلامت استخوان‌ها، تقویت سیستم ایمنی و تنظیم فرآیندهای متابولیکی دارد. مطالعات اخیر نشان داده‌اند که کمبود ویتامین D می‌تواند با افزایش خطر دیابت همراه باشد.

ارتباط ویتامین D و دیابت

• بین دیابت نوع ۱ و سطوح پایین ویتامین D ارتباط قوی وجود دارد.
• وضعیت مطلوب ویتامین D در اوایل زندگی، خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ را کاهش می‌دهد.
• کمبود ویتامین D در دیابت نوع ۲ با افزایش مقاومت به انسولین و التهاب مزمن همراه است.
• افزایش سطح ویتامین D ممکن است به بهبود حساسیت به انسولین کمک کند.
• مصرف منظم ویتامین D تأثیر محافظتی بر حفظ عملکرد سلول‌های بتای پانکراس دارد.

میزان و دوز مناسب

سطح ویتامین D

وضعیت	سطح سرمی (ng/ml)	سطح سرمی (nmol/L)
کمبود شدید	<۱۰	<۲۵
کمبود متوسط	۱۰-۲۰	۲۵-۵۰
کمبود خفیف	۲۰-۳۰	۵۰-۷۵
سطح کافی	۳۰-۵۰	۷۵-۱۲۵
سطح ایده‌آل متابولیکی	۴۰-۶۰	۱۰۰-۱۵۰
سطح سمی	>۱۰۰	>۲۵۰

دوز پیشنهادی

وضعیت	دوز روزانه
افراد سالم	۶۰۰-۸۰۰ IU
افراد دیابتی یا در معرض خطر	حداقل ۲۰۰۰ IU
کمبود شدید	۵۰۰۰۰ IU هفته‌ای یک‌بار (۸ هفته)
سالمندان و افراد چاق	۴۰۰۰-۶۰۰۰ IU

اشکال مختلف ویتامین D

• D3 (کوله‌کلسیفرول): مؤثرترین نوع
• D2 (ارگوکلسیفرول): اثرگذاری کمتر
• مکمل تزریقی: برای کمبود شدید
• کپسول یا قطره روغنی: جذب بهتر با چربی‌ها

جمع‌بندی

بیماران دیابتی باید سطح ویتامین D خود را اندازه‌گیری کرده و در صورت کمبود مکمل مصرف کنند. D3 گزینه مؤثرتری است. دوز پیشنهادی حداقل ۲۰۰۰ IU روزانه برای افراد دیابتی است. ویتامین D می‌تواند به بهبود قند خون، کاهش HbA1c و حفظ عملکرد سلول‌های بتا کمک کند.