نویسنده: رامین تقیزاده
مقاومت به انسولین وضعیتی است که اساس بیماریهایی مانند سندرم متابولیک، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبیوعروقی را ایجاد میکند. در حالی که علت دقیق آن ناشناخته است، عوامل متعددی از جمله عوامل ژنتیکی و شیوه زندگی در آن دخیل هستند. هدف این مدخل بررسی عوامل غذایی مؤثر بر افزایش حساسیت به انسولین در کنار رژیم غذایی مناسب است.
راهبردهای درمانی
هدف راهبردهای کنونی، تشویق به اصلاحات سبک زندگی (رژیم غذایی، ورزش، کاهش وزن) به عنوان اولین مداخله قبل از تجویز عوامل دارویی است. به دلیل عوارض معکوس داروها، درمانهای جایگزین در قالب عوامل رژیم غذایی مورد توجه قرار گرفتهاند.
عوامل غذایی مؤثر بر افزایش حساسیت به انسولین
دانه شنبلیله
سرشار از فیبر محلول است که به مؤثرتر شدن انسولین کمک میکند. نتایج مطالعات نشان میدهد دانه شنبلیله میتواند به عنوان کمکی در کنترل دیابت نوع ۲ استفاده شود. برگها، دانه و شاخههای شنبلیله ویژگیهای آنتیاکسیدانی، ضد دیابتی و هیپوکلسترولمیک دارند.
کورکومین (زردچوبه)
کورکومین رنگدانه موجود در زردچوبه است که به علت اثرات ضدالتهابی، ضد دیابتی و آنتیاکسیدانی مورد توجه قرار گرفته. با کاهش اسیدهای چرب آزاد و قند خون، حساسیت به انسولین را افزایش میدهد. مطالعات نشان دادهاند که پودر زردچوبه باعث کاهش تریگلیسیرید و کلسترول LDL میشود.
زنجبیل
زنجبیل دارای خواص ضدسرطانی، ضد لخته شدن، ضدالتهابی و ضد اکسیداتیو است. جینجرول (جزء فعال آن) گیرندههای قند روی سلولهای ماهیچهای را در دسترستر کرده و جذب قند را افزایش میدهد.
سیر
ترکیبات زیستفعال سیر (آلیسین، S-آلیل سیستئین) باعث کاهش فشار خون، جلوگیری از تصلب شرایین و فعالیت آنتیاکسیدانی میشوند. مطالعات بالینی نشان دادهاند مکمل پودر سیر منجر به بهبود مقاومت به انسولین، استرس اکسیداتیو و ترکیب بدن میشود.
دارچین
مطالعات نشان دادهاند که دارچین میتواند سطح گلوکز و کلسترول خون را در دیابت نوع ۲ کاهش دهد. پلیفنولهای دارچین خواص شبهانسولینی دارند و جذب گلوکز را تحریک میکنند. مصرف ۱ تا ۶ گرم دارچین در روز باعث کاهش گلوکز، تریگلیسیرید و کلسترول LDL میشود.
سرکه سیب
مصرف سرکه سیب تخلیه معده را کند کرده و از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری میکند. توصیه: روزانه حداکثر ۱ قاشق غذاخوری (۱۵ میلیلیتر) سرکه سیب با حداقل یک لیوان آب، قبل یا بعد از غذا.
هشدار
کلیه موارد بالا در کنار اصلاحات سبک زندگی باعث بهبود سلامت میشوند. اما قبل از اضافه کردن هر یک از عوامل بالا، باید با پزشک یا کارشناس تغذیه مشورت کنید زیرا ممکن است بر روند درمان و داروها تأثیرگذار باشند.
جمعبندی
عوامل غذایی متعددی مانند شنبلیله، زردچوبه، زنجبیل، سیر، دارچین و سرکه سیب میتوانند در کنار رژیم غذایی مناسب و اصلاح سبک زندگی، حساسیت به انسولین را افزایش دهند. این عوامل جایگزین درمان دارویی نیستند و باید تحت نظر متخصص مصرف شوند.