نویسنده: دکتر نهلا سادات هاشمی
پرسش و پاسخ: زخم پای دیابتی چیست
پرسش: زخم پای دیابتی چیست؟ چرا دچار زخم پای دیابتی می شویم؟ آیا زخم پای دیابتی قابل درمان است؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
دکتر نهلا سادات هاشمی، دکترای حرفهای پزشکی، دیابتولوژیست کتونیا (شماره نظام پزشکی: ۲۱۹۳۳۰):
زخم پای دیابتی چیست؟
زخم پای دیابتی (Diabetic Foot Ulcer) به ضایعات پوستی باز یا نیمهباز در پا گفته میشود که معمولاً روی کف پا، انگشتان یا پاشنه ظاهر میشود و مدت طولانی خوب نمیشود.
ویژگیها:
- معمولاً درد کمی دارد (به دلیل نوروپاتی دیابتی)
- میتواند عفونی شود
- در صورت پیشرفت، به استخوان یا مفصل میرسد
چرا دیابتیها دچار زخم پا میشوند؟
- نوروپاتی (آسیب عصبی) قند بالا به عصبها آسیب میزند → حس درد و فشار کم میشود
- فرد متوجه زخم یا فشار کف پا نمیشود
- اختلال جریان خون (انسداد عروق محیطی) خونرسانی به پا کم میشود → ترمیم زخم کند میشود
- بیشتر در افراد با فشار خون بالا، چربی بالا و سیگار
- عفونت و باکتریها پوست ضعیف و خشک شده → راه ورود باکتری باز میشود
- فشار و اصطکاک کفش نامناسب یا فشار زیاد روی یک نقطه
- تغییر شکل پا (مثلاً در نوروپاتی طولانی)
عوامل تشدیدکننده: کنترل ضعیف قند خون / چاقی / سیگار کشیدن / بیماریهای همراه (کلیوی، قلبی)
آیا زخم پای دیابتی قابل درمان است؟
پاسخ: بله، اما نیاز به مدیریت جامع دارد
اصول درمان:
- کنترل قند خون : مهمترین اقدام برای بهبود زخم و پیشگیری از عود
- تیم مراقبت پا : پزشک داخلی یا دیابتولوژیست / جراح عروق یا ارتوپد / متخصص زخم
- تمیز نگه داشتن زخم و پانسمان مناسب : استفاده از پانسمان مرطوب و ضدعفونیکننده و گاهی آنتیبیوتیک خوراکی یا موضعی
- کاهش فشار از محل زخم (Offloading) : کفش مخصوص یا دستگاههای فشار کمکننده
- جراحی یا تخلیه بافت مرده (در صورت عفونت شدید یا نکروز)
- پیگیری مداوم : زخمهای دیابتی دیر خوب میشوند و نیاز به کنترل هفتگی دارند
نکات پیشگیری:
- معاینه روزانه پا
- استفاده از کفش راحت و مناسب
- مراقبت از ناخنها و پوست پا
- کنترل قند، فشار خون و چربی
زخم پای دیابتی ناشی از ترکیب آسیب عصبی، کاهش خونرسانی و فشار/اصطکاک است. قابل درمان است، اما پیشگیری، کنترل قند و مراقبت مداوم کلید موفقیت است.
✦ دکتر نهلا سادات هاشمی | ش.ن 219330
دیابتولوژیست در پلتفرم سبک زندگی کتونیا
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: زخم پای دیابتی چیست؟ در تالار گفتگوی کتونیا