نویسنده: دکتر هدا نیاورانی
پرسش و پاسخ: عوارض انسولین چیست
پرسش: چرا در کتونیا گفته می شود: باید حداقل میزان نیاز انسولین رو تزریق کرد و نه بیشتر؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
دکتر هدا نیاورانی، دکترای حرفهای پزشکی، سوپروایزر پزشکی کتونیا (شماره نظام پزشکی: ۱۹۱۱۵۸):
منظور از این جمله، کمترین دوز مؤثر و متناسب با نیاز واقعی بدن است، نه اینکه فرد انسولین مورد نیازش را کمتر از مقدار لازم دریافت کند. انسولین، بهخصوص در دیابت نوع ۱، یک داروی ضروری است و حذف یا کاهش خودسرانه آن میتواند خطرناک باشد.
در دیابت نوع ۲، بدن معمولاً هنوز مقداری انسولین تولید میکند، اما به دلیل مقاومت به انسولین، اثر آن کاهش پیدا کرده است. در این شرایط، تغذیه نامناسب، کمتحرکی و افزایش وزن میتوانند مقاومت به انسولین را بیشتر کنند. بنابراین هدف فقط این نیست که با افزایش دوز انسولین قند خون را پایین بیاوریم؛ بلکه باید تا حد امکان با اصلاح تغذیه، فعالیت بدنی، خواب و کاهش وزن، به بهبود حساسیت بدن به انسولین نیز کمک کنیم. مصرف انسولین بدون رعایت های تغذیه و ورزش در این افراد میتواند باعث افزایش وزن و در برخی افراد باعث شود برای کنترل قند به دوزهای بالاتری از انسولین نیاز پیدا کنند.
اما در دیابت نوع ۱ شرایط متفاوت است. بدن تقریباً یا کاملاً توانایی تولید انسولین کافی را از دست داده و بنابراین فرد به تزریق انسولین نیاز دارد. در این افراد، انسولین نباید به دلیل ترس از افزایش وزن یا افت قند حذف یا بیش از حد کاهش داده شود.
در دیابت نوع ۱، هدف این است که دوز انسولین بر اساس نیاز واقعی بدن، میزان کربوهیدرات مصرفی، فعالیت بدنی، قند خون و عوامل دیگری که روی قند اثر میگذارند تنظیم شود. تزریق بیشتر از نیاز میتواند باعث افت قند شود و تزریق کمتر از نیاز نیز میتواند باعث بالا ماندن قند خون و در صورت کمبود شدید انسولین، حتی کتواسیدوز دیابتی شود.
بنابراین «کمترین میزان مورد نیاز» به معنی کمتر زدن انسولین به هر قیمتی نیست؛ بلکه یعنی از تزریق انسولین بیشتر از نیاز بدن، صرفاً برای پایین آوردن سریعتر قند خون، پرهیز کنیم و دوز انسولین را بهصورت اصولی و متناسب با شرایط فرد تنظیم کنیم.
در واقع هدف کتونیا این است که قند خون با کمترین نوسان و در محدوده مناسب کنترل شود؛ نه اینکه صرفاً عدد قند را با افزایش دوز انسولین پایین بیاوریم.
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: عوارض انسولین چیست؟ در تالار گفتگوی کتونیا