نویسنده: رامین تقیزاده
اتوفاژی (Autophagy) یک فرآیند ضروری است که در بدن با هدف حذف بخشهای ناکارآمد و ناخواسته سلولها و بازسازی آنها به سلولهای جدیدتر و سالمتر انجام میشود. این واژه از یونان باستان به معنای «خودخواری» (auto = خود، phagy = خوردن) مشتق شده است. یوشینوری اسومی، محقق برنده جایزه نوبل ۲۰۱۶ در فیزیولوژی و پزشکی، برای تفسیر اولیه مکانیسمهای اتوفاژی شناخته میشود.
انواع اتوفاژی
سه نوع اصلی شناخته شده است:
- ماکرو اتوفاژی: شایعترین شکل — اصطلاح «اتوفاژی» معمولاً به این نوع اشاره دارد.
- میکرو اتوفاژی
- اتوفاژی با واسطه چاپرون
در همه انواع، لیزوزومها نقش مهمی در تخریب و بازیافت دارند.
تأثیر اتوفاژی بر بیماریها
اتوفاژی احتمالاً نقش مهمی در پیشگیری از طیف گستردهای از بیماریها ایفا میکند:
- چاقی و بیماریهای متابولیک
- دیابت و مقاومت به انسولین
- بیماریهای قلبی
- سرطان
- بیماریهای تخریب عصبی
- بیماریهای خودایمنی و عفونی
اتوفاژی تنظیمنشده با اختلالات متابولیک، اختلالات عصبی و سرطان مرتبط است.
رابطه اتوفاژی و سالخوردگی
عدم اتوفاژی در افراد مسن منجر به تجمع «ضایعات» بیولوژیکی (پروتئینها و اندامکهای آسیبدیده) میشود. تحقیقات روی موشها نشان داده که از دست دادن عملکرد ژن اتوفاژی پیری را تسریع و افزایش فعالیت اتوفاژی طول عمر را افزایش میدهد.
رابطه فستینگ و اتوفاژی
تحقیقات قویاً نشان میدهند که عوامل زیر میتوانند اتوفاژی را تحریک کنند:
- فستینگ متناوب و محدودیت کالری
- رژیمهای کتوژنیک
- فعالیت بدنی منظم
- خواب منظم — کمخوابی و خواب بیشازحد هر دو بر ماکرواتوفاژی اثر منفی دارند
جمعبندی
اتوفاژی یک مکانیسم تکاملی برای حفظ خود است که از طریق آن بدن تمیز و ترمیم میشود. اگرچه تحقیقات بیشتر (بهویژه روی انسان) ضروری است، اما اصول اصلی آن بر پایه ضدپیری و ایجاد سلولهای جدید و جوان استوار است. تحریک اتوفاژی از طریق فستینگ، ورزش و خواب منظم، راهکاری عملی برای ارتقای سلامت است.