نویسنده: زهرا گوهری دزفولی
پرسش و پاسخ: انواع دیابت را نام ببرید
پرسش: انواع دیابت چیست؟ دیابت چند نوع دارد؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
زهرا گوهری دزفولی، کارشناس ارشد تغذیه ورزشی (شماره نظام پزشکی: ت-۱۱۰۷۰):
روابط_عمومی_کتونیا:
> انواع دیابت چیست؟ دیابت چند نوع دارد؟
دیابت چند نوع دارد؟
دیابت فقط «قند بالا» نیست. یک طیف از بیماریهاست که همگی یک وجه مشترک دارند:
بدن نمیتواند قند خون را بهدرستی کنترل کند.
کنترل قند خون به هورمونی به نام انسولین وابسته است. مشکل یا از:
- نساختن انسولین
- کماثر شدن انسولین
- یا تخریب تدریجی سلولهای سازنده انسولین میآید.
بر این اساس، دیابت به چند گروه اصلی تقسیم میشود:
دیابت نوع ۱
مشکل اصلی: بدن به خودش حمله میکند
در این نوع:
- سیستم ایمنی به سلولهای پانکراس حمله میکند
- بدن تقریباً هیچ انسولینی تولید نمیکند
معمولاً از کودکی یا نوجوانی شروع میشود، ولی میتواند در هر سنی رخ دهد.
ویژگیها:
- شروع نسبتاً ناگهانی
- لاغری، تشنگی شدید، ادرار زیاد
- نیاز همیشگی به انسولین
دیابت لادا (LADA) – دیابتی که خیلیها نمیشناسند
اینجا دقیقاً همان چیزی است که معمولاً اشتباه تشخیص داده میشود
LADA یعنی:
> دیابت خودایمنی با شروع آهسته در بزرگسالی
در این حالت:
- بدن آهسته و تدریجی به پانکراس حمله میکند
- فرد در ابتدا شبیه دیابت نوع ۲ به نظر میرسد
- اما مشکل اصلی، خودایمنی است نه سبک زندگی
معمولاً:
- بعد از ۳۰ سالگی
- لاغر یا با اضافهوزن خفیف
- ابتدا با قرص کنترل میشود
- اما بعد از چند سال حتماً به انسولین نیاز پیدا میکند
نکته مهم:
> اگر LADA را مثل دیابت نوع ۲ درمان کنیم، پانکراس زودتر از کار میافتد.
دیابت نوع ۲
مشکل اصلی: انسولین هست، ولی بدن به آن جواب نمیدهد
در این نوع:
- انسولین ساخته میشود
- اما سلولها به آن مقاومت دارند
شایعترین نوع دیابت.
عوامل مهم:
- اضافهوزن (بهخصوص چربی شکمی)
- کمتحرکی
- زمینه ژنتیکی
- افزایش سن
این نوع:
- میتواند سالها بدون علامت باشد
- با اصلاح سبک زندگی قابلکنترل و حتی در مراحل اولیه قابلبرگشت است
دیابت بارداری
دیابتی که فقط مخصوص دوران بارداری است
در برخی زنان:
- هورمونهای بارداری باعث افزایش قند خون میشوند
اغلب بعد از زایمان برطرف میشود
اما:
- خطر دیابت نوع ۲ در آینده را بالا میبرد
- کودک هم در آینده در معرض اضافهوزن و دیابت است
دیابتهای ژنتیکی (نادر)
اینجا مسئله نه چاقی است، نه خودایمنی
مثل:
- MODY
- دیابت نوزادی
معمولاً:
- در سن پایین شروع میشوند
- سابقه خانوادگی واضح دارند
- درمانشان با دیابت نوع ۱ و ۲ فرق دارد
دیابت ناشی از بیماریهای پانکراس
(که به اشتباه نوع ۲ تشخیص داده میشود)
اگر پانکراس آسیب ببیند:
- پانکراتیت مزمن
- جراحی پانکراس
- سرطان پانکراس
قند بالا میرود چون:
- انسولین کم میشود
- آنزیمهای گوارشی هم کم میشوند
این نوع را دیابت نوع 3c مینامند.
دیابت ناشی از دارو یا بیماریهای هورمونی
مثلاً:
- مصرف طولانی کورتون
- بعضی داروهای اعصاب
- بیماریهایی که هورمون استرس زیاد میکنند
پیشدیابت (زنگ خطر)
این هنوز دیابت نیست، اما:
- اگر کاری نکنیم → دیابت میشود
با:
- اصلاح تغذیه
- کاهش وزن
- فعالیت بدنی کاملاً قابل پیشگیری است.
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: انواع دیابت را نام ببرید در تالار گفتگوی کتونیا