نویسنده: زهرا گوهری دزفولی
پرسش و پاسخ: علائم کبد چرب چیست
پرسش: علائم کبد چرب چیست؟ ایا علائم کبدچرب در مردان و زنان متفاوت است؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
زهرا گوهری دزفولی، کارشناس ارشد تغذیه ورزشی (شماره نظام پزشکی: ت-۱۱۰۷۰):
علائم کبد چرب
کبد چرب (بهویژه در مراحل اولیه) اغلب بدون علامت است و خیلیها بهطور اتفاقی در سونوگرافی یا آزمایش خون متوجه آن میشوند. اما با پیشرفت بیماری، این علائم ممکن است بروز کنند:
علائم عمومی و شایع
خستگی و بیحالی مزمن
احساس سنگینی یا درد خفیف در قسمت بالا-راست شکم (زیر دندهها)
نفخ شکم
کاهش اشتها
کاهش وزن بدون دلیل مشخص (در برخی موارد)
تهوع خفیف
علائم مراحل پیشرفتهتر (فیبروز یا التهاب کبدی)
زردی پوست و چشمها (ایکتر)
خارش پوست
تورم شکم یا پاها (در موارد سیروز)
کبودی راحتتر از حد معمول
عروق عنکبوتی روی پوست
⚥ تفاوت علائم در مردان و زنان
تفاوت “علامتی” آشکار زیادی بین دو جنس گزارش نشده، اما چند نکته قابلتوجه است:
شیوع و زمانبندی: کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) در مردان معمولاً شیوع بیشتری دارد، اما در زنان بعد از یائسگی بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد. این به افت استروژن مربوط میشود، چون استروژن نقش محافظتی در متابولیسم چربی کبدی دارد.
بیماریهای زمینهای همراه: در زنان، ارتباط قویتری بین کبد چرب و سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) و مقاومت به انسولین دیده میشود.
پیشرفت بیماری: برخی مطالعات نشان میدهند در مردان احتمال پیشرفت به فیبروز و NASH در سنین پایینتر بیشتر است، در حالی که در زنان این ریسک بعد از یائسگی به مردان نزدیک یا حتی بیشتر میشود.
علائم بالینی خود بیماری (خستگی، درد شکم و…) تفاوت جنسیتی مشخصی ندارند و در هر دو گروه مشابه است.
نکته مهم
چون کبد چرب اغلب خاموش پیش میرود، بهترین راه تشخیص زودهنگام، چکاپ دورهای (آزمایش آنزیمهای کبدی مثل ALT و AST، و سونوگرافی شکم) است، بهخصوص برای افرادی با اضافهوزن، دیابت، چربی خون بالا یا سابقه خانوادگی.
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: علائم کبد چرب چیست در تالار گفتگوی کتونیا