مرجع:پرسش و پاسخ: خواب کم واقعاً باعث چاقی میشه
نویسنده: سیده ریحانه پورمومنی
پرسش و پاسخ: خواب کم واقعاً باعث چاقی میشه
پرسش: چندبار شنیدم که خواب کم باعث چاقی یا ذخیره چربی میشه. دلیل علمیش چیه؟ این به انسولین و هورمونهای اشتها ربط داره؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
سیده ریحانه پورمومنی، کارشناس علوم تغذیه (شماره نظام پزشکی: ت-۱۰۰۱۳):
با سلام و وقت بخیر
بله، درست شنیدین
کمخوابی میتونه باعث چاقی و افزایش ذخیره چربی بشه و این پدیده کاملاً پشتوانه علمی داره. چند مکانیزم مهم که در این فرایند نقش دارن:
۱. تغییر در هورمونهای تنظیم اشتها (گرلین و لپتین)
گرلین (Ghrelin): هورمونی که احساس گرسنگی ایجاد میکنه. وقتی خواب کم باشه، مقدار گرلین افزایش پیدا میکنه.
لپتین (Leptin): هورمونی که از چربی بدن ترشح میشه و باعث کاهش اشتها میشه. کمخوابی باعث کاهش لپتین میشه.
نتیجه: وقتی کم میخوابی، بیشتر گرسنه میشی ولی سیری رو کمتر حس میکنی پرخوری و چاقی.
۲. افزایش مقاومت به انسولین
خواب ناکافی باعث میشه سلولهای بدن نسبت به انسولین کمتر پاسخ بدن، یعنی:
قند خون بالا میره
بدن انسولین بیشتری ترشح میکنه
انسولین زیاد = افزایش ذخیره چربی، بهویژه در ناحیه شکم
۳. افزایش کورتیزول (هورمون استرس)
کمخوابی استرسزا هست و باعث افزایش کورتیزول میشه.
کورتیزول بالا هم باعث ذخیره چربی بیشتر، بهخصوص در شکم و میل بیشتر به غذاهای پرکالری و شیرین میشه.
۴. اختلال در تنظیم پاداش مغز
مغز در حالت کمخوابی، نسبت به غذاهای پرچرب و شیرین واکنش پاداش قویتری نشون میده.
یعنی آدمها بیشتر جذب “فستفود” و شیرینیها میشن و کنترل خوردن سختتر میشه.
نتیجه نهایی:
خواب ناکافی = اشتهای بیشتر + چربیسوزی کمتر + ذخیره چربی بیشتر + تمایل به غذاهای ناسالم
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: خواب کم واقعاً باعث چاقی میشه؟ در تالار گفتگوی کتونیا
