مرجع:پرسش و پاسخ: آزمایش تیروئید چیست
نویسنده: زهرا گوهری دزفولی
پرسش و پاسخ: آزمایش تیروئید چیست
پرسش: ازمایش های تشخیص اختلال تیروئید چیست؟ برای تشخیص کم کاری تیروئید چه آزمایش هایی بدهیم؟ برای تشخیص پرکاری تیروئید چه ازمایش هایی بدهیم؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
زهرا گوهری دزفولی، کارشناس ارشد تغذیه ورزشی (شماره نظام پزشکی: ت-۱۱۰۷۰):
آزمایشهای مهم برای تشخیص «اختلالات تیروئید»
برای فهمیدن اینکه تیروئید کمکار است یا پرکار، معمولاً با یک آزمایش خون ساده شروع میکنیم.
1) TSH
مهمترین و اصلیترین آزمایش تیروئید است.
اگر TSH بالا برود → بیشتر به کمکاری فکر میکنیم.
اگر TSH خیلی پایین شود → بیشتر به پرکاری فکر میکنیم.
2) Free T4 و گاهی Free T3
این دو آزمایش نشان میدهند هورمون واقعی تیروئید در خون چقدر است و کمک میکنند شدت کمکاری یا پرکاری دقیقتر مشخص شود.
برای تشخیص «کمکاری تیروئید» چه آزمایشهایی بدهیم؟
- TSH
- Free T4
- اگر TSH بالا بود → Anti-TPO (برای اینکه بفهمیم کمکاری از نوع خودایمنی هاشیموتو است یا نه)
در بعضی افراد پزشک ممکن است همزمان آزمایشهای دیگری مثل چربی خون، CBC یا سونوگرافی تیروئید بخواهد.
برای تشخیص «پرکاری تیروئید» چه آزمایشهایی بدهیم؟
- TSH
- Free T4
- Free T3 (در مواردی پرکاری فقط با T3 دیده میشود)
- آزمایش TRAb/TSI برای تشخیص بیماری گریوز که شایعترین علت پرکاری تیروئید است.
اگر آزمایش خون نشان دهد تیروئید پرکار است، پزشک برای پیدا کردن علت ممکن است موارد زیر را درخواست کند:
- اسکن تیروئید با ید رادیواکتیو (RAIU)
- سونوگرافی با داپلر (برای بررسی جریان خون غده)
نکات مهم
- بیوتین (قرص مو، ناخن و پوست) میتواند آزمایشهای تیروئید را خراب کند و نتایج اشتباه بدهد. باید حداقل ۲ روز قبل از آزمایش قطع شود.
- بارداری تفسیر تستها را تغییر میدهد.
- بیماریهای شدید، استرس، داروهایی مثل آمیودارون، لیتیم و ید هم روی تیروئید اثر میگذارند.
نتیجهگیری کاربردی
- اگر به کمکاری مشکوکید: TSH + Free T4 اگر TSH بالا بود: Anti-TPO
- اگر به پرکاری مشکوکید: TSH + Free T4 + Free T3 اگر پرکاری تأیید شد: TRAb/TSI و در صورت نیاز اسکن یا سونوگرافی
و مهمترین نکته:
تفسیر آزمایشهای تیروئید همیشه باید با پزشک (ترجیحاً متخصص غدد) باشد، چون شرایط بدنی، داروها، سن، بارداری و حتی خطاهای آزمایشگاهی میتوانند نتیجه را تغییر بدهند. پزشک تصمیم میگیرد چه آزمایشی لازم است و چه درمانی برای شما مناسب است.
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: آزمایش تیروئید چیست؟ در تالار گفتگوی کتونیا
