مرجع:پرسش و پاسخ: آیا در سن بلوغ، نیاز به انسولین کاهش پیدا میکند
نویسنده: دکتر نهلا سادات هاشمی
پرسش و پاسخ: آیا در سن بلوغ، نیاز به انسولین کاهش پیدا میکند
پرسش: مگه سن بلوغ نیاز به انسولین برای کودک دیابتی ۱۱ سال پایین میاد؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
دکتر نهلا سادات هاشمی، دکترای حرفهای پزشکی، دیابتولوژیست کتونیا (شماره نظام پزشکی: ۲۱۹۳۳۰):
در دوران بلوغ معمولاً نیاز به انسولین افزایش پیدا میکند، نه کاهش؛ چون هورمونهای رشد، GH/IGF-1 و هورمونهای جنسی باعث افزایش مقاومت به انسولین میشوند. بنابراین اگر در یک نوجوان دیابتی ببینیم نیاز به انسولین ناگهان کم شده، باید دنبال علت بگردیم.
اما کاهش نیاز به انسولین در سن بلوغ ممکن است و چند حالت مهم دارد:
۱. فرد مبتلا در پایان فاز «honeymoon» نیست؛ برعکس، ادامه یا شروع آن
در دیابت نوع ۱، گاهی بعد از شروع درمان، ترشح باقیمانده انسولین بتاسلها موقتاً بهتر میشود و نیاز به انسولین کاهش مییابد. این اتفاق بیشتر ماههای اول بعد از تشخیص رخ میدهد و ممکن است با شروع بلوغ همزمان شود. این روند میتواند ناشی از honeymoon phase باشد، نه خود بلوغ.
۲. کاهش مقاومت به انسولین بهعلت تغییرات رشد
مقاومت به انسولین در بلوغ ثابت نیست. معمولاً در دورههایی که GH بالا میرود، بیشتر است و ممکن است با عبور از پیک رشد و تغییرات هورمونی، مقداری کاهش پیدا کند.
۳. کاهش دریافت کربوهیدرات یا کالری
اگر نوجوان رژیمش را تغییر داده، کربوهیدرات کمتری مصرف میکند، وعدههای غذایی حذف شده، فعالیت ورزشی بیشتر شده نیاز انسولین، مخصوصاً انسولین بولوس، کاهش پیدا میکند.
۴. افزایش فعالیت بدنی
ورزش حساسیت به انسولین را افزایش میدهد و این اثر میتواند ساعتها تا حتی حدود 24 ساعت باقی بماند. بنابراین کاهش دوز انسولین کاملاً قابل انتظار است.
۵. کاهش وزن یا کاهش چربی احشایی
اگر نوجوان اضافهوزن داشته و وزن کم کرده باشد، مقاومت به انسولین کاهش مییابد و نیاز به انسولین پایین میآید. این حالت در T2DM یا نوجوان مبتلا به T1DM همراه با چاقی/مقاومت به انسولین اهمیت بیشتری دارد.
در سن بلوغ، هدف اصلی تنظیم دقیق و متناسب دوز انسولین است، نه ثابت نگهداشتن آن؛ چون نیاز به انسولین با تغییرات هورمونی، رشد، میزان فعالیت و دریافت غذایی میتواند کموزیاد شود. بنابراین اگر در مقطعی نیاز انسولین کاهش پیدا کند، دوز باید تحت نظر پزشک و بر اساس قندهای خون، الگوی هیپوگلیسمی/هایپرگلیسمی و روند HbA1c بهتدریج کاهش یابد و در دورههایی که مقاومت به انسولین افزایش مییابد، مجدداً افزایش داده شود.
✦ دکتر نهلا سادات هاشمی | ش.ن 219330
دیابتولوژیست در پلتفرم سبک زندگی کتونیا
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: آیا در سن بلوغ، نیاز به انسولین کاهش پیدا میکند؟ در تالار گفتگوی کتونیا
