نویسنده: دکتر هدا نیاورانی
پرسش و پاسخ: ایا حساسیت به انسولین باعث حساسیت به گلوکاگون هم میشود
پرسش: ایا حساسیت به انسولین باعث حساسیت به گلوکاگون هم میشود
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
دکتر هدا نیاورانی، دکترای حرفهای پزشکی، سوپروایزر پزشکی کتونیا (شماره نظام پزشکی: ۱۹۱۱۵۸):
خیر، حساسیت به انسولین باعث ایجاد حساسیت به گلوکاگون نمیشود؛ در واقع این دو هورمون رفتاری متضاد و معکوس نسبت به یکدیگر دارند.
برای درک بهتر این موضوع، نحوه عملکرد و ارتباط این دو هورمون را بررسی میکنیم:
۱. انسولین و گلوکاگون هورمونهای متضاد هستند
- انسولین (هورمون ذخیرهساز): زمانی که قند خون بالاست ترشح میشود تا قند را از خون وارد سلولها (بهویژه عضلات و کبد) کند و قند خون را کاهش دهد.
- گلوکاگون (هورمون آزادکننده): زمانی که قند خون پایین است (مثلاً در زمان روزهداری یا ورزش) ترشح میشود تا کبد را تحریک به تجزیه گلیکوژن و آزاد کردن قند کند و قند خون را افزایش دهد.
۲. مفهوم «حساسیت» به این دو هورمون
- افزایش حساسیت به انسولین: یعنی سلولهای بدن با مقدار کمتری از انسولین میتوانند قند را بهراحتی جذب کنند. این یک حالت بسیار مطلوب و سالم برای بدن است.
- حساسیت به گلوکاگون: معمولاً عملکرد گیرندههای گلوکاگون در کبد مستقل از حساسیت به انسولین تنظیم میشود. هنگامی که بدن به انسولین بسیار حساس است (مانند افراد ورزشکار و دارای رژیم غذایی سالم)، نیاز بدن به ترشح گلوکاگون برای متعادل نگه داشتن قند خون کاملاً طبیعی و متناسب عمل میکند.
۳. مهار متقابل (Insulin suppresses Glucagon)
انسولین بهطور مستقیم ترشح گلوکاگون را مهار میکند. وقتی انسولین در خون بالا میرود یا سلولهای پانکراس به انسولین حساس هستند، ترشح گلوکاگون سرکوب میشود تا از بالا رفتن بیش از حد قند خون جلوگیری شود. در نتیجه، داشتن حساسیت به انسولین موجب حساسیت نامطلوب به گلوکاگون نمیشود، بلکه به تنظیم دقیقتر و هوشمندانهتر هر دو هورمون در بدن کمک میکند.
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: ایا حساسیت به انسولین باعث حساسیت به گلوکاگون هم میشود در تالار گفتگوی کتونیا