نویسنده: زهرا گوهری دزفولی
پرسش و پاسخ: ایا هر نوع انسولین دیابت زیادش باعث مرگ میشه
پرسش: ایا هر نوع انسولین دیابت زیادش باعث مرگ میشه
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
زهرا گوهری دزفولی، کارشناس ارشد تغذیه ورزشی (شماره نظام پزشکی: ت-۱۱۰۷۰):
سلام پاسخ کوتاه: بله، انسولین بیش از نیاز بدن — از هر نوعی که باشد — می‌تواند خطرناک و حتی کشنده باشد. اما با رعایت نکات ساده، کاملاً قابل پیشگیری است.
چرا خطرناک است؟
انسولین قند خون را پایین می‌آورد. اگر بیش از نیاز بدن تزریق شود، قند خون به حدی پایین می‌رود که مغز سوخت کافی دریافت نمی‌کند و این می‌تواند به تشنج، بی‌هوشی و در موارد شدید به آسیب مغزی یا مرگ منجر شود.
نکتهٔ مهم: خطر به نوع انسولین مربوط نیست، بلکه به تناسب دوز با نیاز بدن بستگی دارد. همهٔ انسولین‌ها در صورت مصرف بیش از حد خطرناک‌اند.
شایع‌ترین علل افت خطرناک قند
- اشتباه در خواندن دوز روی قلم
- جابه‌جا زدن انسولین کوتاه‌اثر و طولانی‌اثر (اشتباه بسیار رایج)
- تزریق انسولین و بعد نخوردن غذا
- ورزش سنگین بدون تنظیم دوز یا میان‌وعده
- بیماری، استفراغ یا کاهش اشتها
- مشکل کلیه یا کبد که دفع انسولین را کند می‌کند
- افت قند شبانه در خواب
چطور پیشگیری کنیم؟
- قلم‌های کوتاه‌اثر و طولانی‌اثر را با برچسب رنگی از هم جدا کنید
- قبل از هر تزریق، نام قلم و عدد دوز را با دقت چک کنید
- بعد از انسولین سریع‌الاثر، حتماً غذا بخورید
- همیشه قند سریع همراه داشته باشید
- قند خون را منظم چک کنید، مخصوصاً قبل از خواب
- داشتن آمپول گلوکاگون در خانه و آموزش آن به خانواده
- کارت یا دستبند شناسایی دیابت همراه داشته باشید
- هرگز دوز را خودسرانه تغییر ندهید — نه کم، نه زیاد
اگر افت قند اتفاق افتاد
فرد هوشیار است: ۱۵ گرم قند سریع (مثلاً ۳ تا ۴ حبه قند یا نصف لیوان آبمیوه) بدهید، ۱۵ دقیقه صبر کنید و دوباره تست کنید.
فرد بی‌هوش است یا تشنج کرده:
- هیچ چیز در دهانش نگذارید — خطر خفگی دارد
- ↔️ او را به پهلو بخوابانید
- اگر گلوکاگون دارید و آموزش دیده‌اید، تزریق کنید
- فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید
انسولین داروی نجات‌بخشی است؛ خطر آن نه از خودِ دارو، بلکه از مصرف نادرست می‌آید. با دوز درست و پیگیری منظم با پزشک، کاملاً ایمن است.
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: ایا هر نوع انسولین دیابت زیادش باعث مرگ میشه در تالار گفتگوی کتونیا