نویسنده: زهرا گوهری دزفولی
پرسش و پاسخ: دررابطه با مفهوم tir
پرسش: با عرض سلام دررابطه با مفهوم Tir و اثر بخشی تشخیصی بهتر نسبت به آزمایش A1c اطلاعات میخواستم.ممنون
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
زهرا گوهری دزفولی، کارشناس ارشد تغذیه ورزشی (شماره نظام پزشکی: ت-۱۱۰۷۰):
arian491:
> دررابطه با مفهوم Tir و اثر بخشی تشخیصی بهتر نسبت به آزمایش A1c اطلاعات میخواستم.ممنون
آقای رازقیان عزیز، به انجمن کتونیا خوش آمدید سؤال بسیار بهروز و دقیقی پرسیدید.
TIR یا «زمان در محدوده» چیست؟
TIR (Time in Range) یعنی چند درصد از ساعات شبانهروز، قند خون شما در محدودهٔ هدف ۷۰ تا ۱۸۰ میلیگرم در دسیلیتر بوده است.
این شاخص فقط با دستگاه پایش مداوم قند (CGM) به دست میآید، که هر ۱ تا ۵ دقیقه قند را ثبت میکند.
مثال: TIR برابر ۷۰٪ یعنی از ۲۴ ساعت، حدود ۱۷ ساعت قند شما در محدودهٔ مطلوب بوده است.
یک اصلاح مهم: TIR ابزار تشخیص نیست
TIR برای تشخیص دیابت استفاده نمیشود؛ تشخیص همچنان با HbA1c، قند ناشتا یا تست تحمل گلوکز انجام میشود.
جایگاه TIR در پایش و مدیریت دیابت است — و در این زمینه، واقعاً اطلاعات بیشتری از A1c میدهد.
چرا TIR در پایش از A1c کاملتر است؟
A1c یک میانگین است و میانگین میتواند فریبدهنده باشد
فرد الف: قند همیشه بین ۱۲۰ تا ۱۶۰
فرد ب: قند مدام بین ۵۰ و ۲۸۰ در نوسان
هر دو ممکن است A1c حدود ۷٪ داشته باشند؛ اما فرد «ب» در خطر جدی افت قند و عوارض است. A1c این تفاوت را نشان نمیدهد، اما TIR نشان میدهد.
مزایای دیگر TIR:
- افتهای قند (بهویژه شبانه) را آشکار میکند
- نوسانات را نشان میدهد، نه فقط میانگین
- سریعتر است: اثر تغییر دارو یا رژیم در ۱ تا ۲ هفته دیده میشود، نه ۳ ماه
- تحت تأثیر کمخونی، فقر آهن یا تالاسمی قرار نمیگیرد (برخلاف A1c)
اهداف توصیهشده برای بیشتر بیماران دیابتی
(بر اساس اجماع بینالمللی CGM)
| شاخص | محدوده | هدف |
|---|---|---|
| TIR | ۷۰ تا ۱۸۰ | بیش از ۷۰٪ |
| TAR | بالای ۱۸۰ | کمتر از ۲۵٪ |
| TAR شدید | بالای ۲۵۰ | کمتر از ۵٪ |
| TBR | زیر ۷۰ | کمتر از ۴٪ |
| TBR شدید | زیر ۵۴ | کمتر از ۱٪ |
ارتباط با A1c: TIR حدود ۷۰٪ تقریباً معادل A1c حدود ۷٪ است و هر ۱۰٪ افزایش TIR، معمولاً با کاهش حدود ۰.۵ تا ۰.۸ درصدی A1c همراه است.
در سالمندان و بیماران پرخطر، هدف TIR ملایمتر (بیش از ۵۰٪) و تأکید بر کاهش افت قند بیشتر است.
برای محاسبهٔ معتبر TIR
- حداقل ۱۴ روز دادهٔ CGM
- حداقل ۷۰٪ زمان، سنسور فعال باشد
- گزارش استاندارد آن در نرمافزار دستگاه با نام AGP (Ambulatory Glucose Profile) ارائه میشود
تستهای انگشتی، حتی چند بار در روز، برای محاسبهٔ TIR کافی نیستند.
جمعبندی
A1c و TIR رقیب هم نیستند؛ مکمل یکدیگرند:
- A1c ← تصویر کلی ۳ ماهه و تشخیص
- TIR ← جزئیات روزمره، نوسانات و افتهای پنهان
اگر به CGM دسترسی دارید، گزارش AGP خود را در ویزیت بعدی همراه ببرید؛ برای تنظیم دقیق دارو و تغذیه، بسیار ارزشمند است.
همراه شما در مسیر سلامت، با تغذیهٔ علمی و سبک زندگی سالم
زهرا گوهری | پژوهشگر دوره دکتری تغذیه
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: دررابطه با مفهوم tir در تالار گفتگوی کتونیا