مرجع:پرسش و پاسخ: درمان زخم دیابت چگونه است
نویسنده: دکتر نهلا سادات هاشمی
پرسش و پاسخ: درمان زخم دیابت چگونه است
پرسش: درمان زخم دیابت چگونه است؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
دکتر نهلا سادات هاشمی، دکترای حرفهای پزشکی، دیابتولوژیست کتونیا (شماره نظام پزشکی: ۲۱۹۳۳۰):
در دیابت، «زخم» فقط به زخم پوستی پا محدود نیست؛ آسیب عروقی میتواند به چشم، کلیه، قلب، مغز و اندامها آسیب برساند. البته این عوارض معمولاً نتیجه دیابت طولانیمدت و کنترل نامناسب قند و سایر عوامل خطر هستند و به این معنی نیست که هر فرد مبتلا به دیابت حتماً دچار آنها خواهد شد.
در هر صورت اگر منظورتان زخم پای فرد مبتلا به دیابت است، درمان به این بستگی دارد که زخم چقدر عمیق است و آیا عفونت، کاهش خونرسانی یا درگیری استخوان وجود دارد یا نه. بطور کلی :
۱. اول باید علت زخم مشخص شود.
زخم دیابتی معمولاً فقط به خاطر «بالا بودن قند» ایجاد نمیشود. بیحسی پا، فشار و کفش نامناسب، تغییر شکل پا و کاهش خونرسانی هم میتوانند نقش داشته باشند.
۲. برداشتن فشار از روی زخم بسیار مهم است.
اگر بیمار همچنان روی محل زخم راه برود، حتی بهترین پانسمان هم ممکن است زخم را خوب نکند. بنابراین بسته به محل و شدت زخم، پزشک ممکن است استراحت، کفش مخصوص، کفی یا وسایل کاهشدهنده فشار تجویز کند.
۳. زخم باید بهطور منظم تمیز و پانسمان شود.
نوع پانسمان بر اساس مقدار ترشح، عمق زخم و وضعیت پوست انتخاب میشود. معمولاً هدف این است که زخم تمیز و مرطوبِ کنترلشده بماند، نه اینکه کاملاً خشک شود.
۴. بافت مرده باید در صورت نیاز برداشته شود.
اگر روی زخم بافت مرده یا پینه وجود داشته باشد، ممکن است پزشک یا متخصص زخم آن را با روش مناسب بردارد (دبریدمان). این کار میتواند برای شروع ترمیم ضروری باشد.
۵. عفونت باید جداگانه ارزیابی شود.
هر زخم دیابتی الزاماً عفونی نیست و نباید برای هر زخمی آنتیبیوتیک مصرف کرد. اگر عفونت وجود داشته باشد، درمان بر اساس شدت آن انجام میشود و ممکن است آنتیبیوتیک خوراکی یا وریدی لازم شود.
۶. خونرسانی پا باید بررسی شود.
اگر شریانهای پا تنگ یا مسدود باشند، زخم ممکن است بهخوبی ترمیم نشود. در زخمهایی که دیر خوب میشوند یا علائم کاهش خونرسانی دارند، ارزیابی عروقی اهمیت زیادی دارد.
۷. قند خون باید کنترل شود، ولی فقط پایین آوردن قند کافی نیست.
کنترل مناسب قند به ترمیم زخم کمک میکند، اما درمان موفق معمولاً به ترکیبی از کاهش فشار، درمان عفونت در صورت وجود، دبریدمان، پانسمان مناسب و تأمین خونرسانی کافی نیاز دارد.
۸. تغذیه و وضعیت عمومی هم مهم است.
کمبود دریافت پروتئین، سوءتغذیه، کمخونی و بعضی کمبودهای تغذیهای میتوانند روند ترمیم را مختل کنند.
چه زمانی زخم پای دیابتی جدی و اورژانسی است؟
اگر اطراف زخم قرمزی و گرمی در حال گسترش، تورم، ترشح چرکی، بوی بد، تغییر رنگ پوست به سیاه یا آبی، تب، لرز، درد شدید یا برعکس بیحسی شدید وجود داشته باشد، باید سریع ارزیابی پزشکی انجام شود.
✦ دکتر نهلا سادات هاشمی | ش.ن 219330
دیابتولوژیست در پلتفرم سبک زندگی کتونیا
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: درمان زخم دیابت چگونه است؟ در تالار گفتگوی کتونیا
