نویسنده: دکتر نهلا سادات هاشمی
پرسش و پاسخ: درمان نفخ شکم افراد دیابتی
پرسش: درمان نفخ شکم افراد دیابتی
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
دکتر نهلا سادات هاشمی، دکترای حرفه‌ای پزشکی، دیابتولوژیست کتونیا (شماره نظام پزشکی: ۲۱۹۳۳۰):
نفخ عارضه اختصاصی دیابت نیست و در افراد غیردیابتی هم بسیار شایع است. با این حال، در افراد مبتلا به دیابت ممکن است به‌دلیل چند عامل، احتمال بروز یا تشدید آن بیشتر باشد:
- اختلال حرکات معده و روده: نوروپاتی اتونوم دیابتی در دیابت طولانی‌مدت و کنترل‌نشده می‌تواند حرکات دستگاه گوارش را مختل کند و در برخی افراد به گاستروپارزی منجر شود.
- یبوست: دیابت، به‌خصوص در صورت نوروپاتی اتونوم، می‌تواند حرکات روده را کاهش دهد و یبوست و نفخ ایجاد کند.
- داروهای دیابت: به‌ویژه متفورمین می‌تواند در بعضی افراد نفخ، گاز و ناراحتی شکمی ایجاد کند.
- تغذیه و سبک زندگی: تغییرات رژیم غذایی، مصرف فیبر، شیرین‌کننده‌های مصنوعی و غذاهای پرکربوهیدرات قابل‌تخمیر نیز می‌توانند در افراد دیابتی یا غیردیابتی نفخ ایجاد کنند.
- همراهی بیماری‌های دیگر: مشکلاتی مثل عدم تحمل لاکتوز، IBS یا SIBO ممکن است مستقل از دیابت وجود داشته باشند.
درمان نفخ شکم در افراد دیابتی
- پس نفخ در افراد مبتلا به دیابت شایع است و علت آن می‌تواند از تغذیه تا اختلال حرکات دستگاه گوارش متفاوت باشد. برای کاهش آن: وعده‌ها را کوچک‌تر و تعدادشان را بیشتر کنید و غذا را آهسته و کامل بجوید.
- مصرف غذاهای نفاخ مثل نوشابه‌های گازدار، حبوبات، پیاز، سیر و برخی سبزی‌های نفاخ را در صورت ارتباط با علائم کاهش دهید.
- اگر متفورمین مصرف می‌کنید و نفخ، دل‌پیچه یا اسهال دارید، ممکن است دارو عامل اصلی باشد؛ تغییر زمان مصرف یا نوع آهسته‌رهش با نظر پزشک می‌تواند کمک کند.
- یبوست را درمان کنید؛ افزایش تدریجی فیبر و مایعات و فعالیت بدنی معمولاً مفید است.
- پیاده‌روی ۱۰–۱۵ دقیقه‌ای بعد از غذا می‌تواند به حرکت بهتر دستگاه گوارش کمک کند.
- اگر همراه نفخ، سیری زودرس، پری شکم طولانی، تهوع یا استفراغ دارید، گاستروپارزی دیابتی باید از نظر پزشکی دقیق تر بررسی شود.
- در نفخ مداوم یا مقاوم به درمان، عللی مثل عدم تحمل لاکتوز، SIBO و بیماری‌های گوارشی دیگر نیز باید در نظر گرفته شوند.
اما : حتی با اصلاح تغذیه و سبک زندگی، گاهی نفخ ادامه پیدا می‌کند. در این شرایط، بسته به علت و پس از ارزیابی پزشک، ممکن است درمان دارویی هم لازم باشد؛ از جمله:
- پروبیوتیک‌ها در برخی افراد و شرایط
- داروهای کمک‌کننده به حرکت دستگاه گوارش در صورت وجود اختلال حرکتی
- داروهای ضدنفخ مانند سیمیتیکون
- در صورت تشخیص SIBO، ممکن است پزشک آنتی‌بیوتیک مناسب تجویز کند.
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: درمان نفخ شکم افراد دیابتی در تالار گفتگوی کتونیا