مرجع:پرسش و پاسخ: Wbcدر ازمایش خون چیست wbc به اختلال تیروئید مرتبط است
نویسنده: زهرا گوهری دزفولی
پرسش و پاسخ: Wbcدر ازمایش خون چیست wbc به اختلال تیروئید مرتبط است
پرسش: wbcدر ازمایش خون چیست؟ wbc به اختلال تیروئید مرتبط است؟
این پرسش توسط یکی از مراجعین کتونیا در تالار گفتگوی کتونیا مطرح شده است.
پاسخ
زهرا گوهری دزفولی، کارشناس ارشد تغذیه ورزشی (شماره نظام پزشکی: ت-۱۱۰۷۰):
روابط_عمومی_کتونیا:
> wbcدر ازمایش خون چیست؟ wbc به اختلال تیروئید مرتبط است؟
1. WBC در آزمایش خون یعنی چه؟
WBC = White Blood Cells = گلبولهای سفید خون
در برگهی CBC (آزمایش شمارش سلولهای خونی)، WBC تعداد کل گلبولهای سفید در واحد حجم خون را نشان میدهد (معمولاً بر حسب ×10³/µL).
گلبول سفید مسئول اصلی در این کارهاست:
- دفاع در برابر عفونتها (باکتری، ویروس، قارچ، انگل)
- نقش در التهاب و واکنش ایمنی
- در بعضی بیماریها (مثل سرطان خون / لوکمی) بهطور غیرطبیعی افزایش پیدا میکند
رِنج نرمال بسته به آزمایشگاه کمی فرق دارد، ولی معمولاً حدوداً:
- حدود ۴ تا ۱۰ × 10³/µL (یا ۴۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ در هر میکرولیتر خون)
بالا بودن = لکوocytosis → بیشتر به نفع عفونت، التهاب، استرس حاد، مصرف بعضی داروها، بیماریهای مغز استخوان
پایین بودن = لکوپنی → میتواند به علت ویروسها، داروها، بیماریهای مغز استخوان، نقص ایمنی و…
2. آیا WBC به اختلالات تیروئید مرتبط است؟
الف) به طور مستقیم: نه، WBC شاخص اختصاصی تیروئید نیست
- تیروئید را مستقیم با اینها ارزیابی میکنند: TSH
- FT4 (Free T4)
- گاهی FT3، آنتیبادیها (TPOAb, TgAb، TRAb و …)
WBC خودش آزمایش اختصاصی تیروئید نیست و بالا/پایین بودنش به تنهایی تشخیص کمکاری یا پرکاری تیروئید را نمیدهد.
ب) اما به طور غیرمستقیم: میتواند ارتباط داشته باشد
۱. بیماریهای خودایمنی تیروئید (مثل هاشیموتو و گریوز)
- این بیماریها خودایمنیاند، یعنی سیستم ایمنی (گلبولهای سفید) علیه بافت تیروئید فعال میشود.
- در خون، این موضوع بیشتر با آنتیبادیها دیده میشود نه با تغییر واضح در WBC.
- بنابراین: ممکن است WBC کاملاً نرمال باشد
- یا بهصورت خفیف بالا/پایین شود، ولی این موضوع اختصاصی نیست و برای تشخیص تیروئید روی آن حساب نمیکنیم.
۲. پرکاری تیروئید شدید و WBC
- در پرکاری تیروئید (مثلاً Graves) بعضی بیماران، مخصوصاً اگر داروی ضدتیروئید مثل متیمازول یا پروپیلتیواوراسیل مصرف کنند، ممکن است دچار کاهش شدید WBC (آگرانولوسیتوز) شوند که یک عارضهی نادر ولی خطرناک است.
این کاهش WBC به خودِ پرکاری تیروئید نیست، بلکه به عوارض دارو مربوط است.
۳. کمکاری شدید و وضعیت عمومی بدن
- در کمکاری تیروئید شدید و طولکشیده، متابولیسم و ایمنی بدن کند میشود، ممکن است: فرد مستعد عفونت شود (که خودش WBC را بالا میبرد)
- یا اختلالات خونی خفیفی دیده شود (مثل آنمی، تغییراتی در پلاکت و …)
باز هم تغییر WBC در این حالت غیر اختصاصی است و برای تشخیص کمکاری از WBC استفاده نمیکنیم.
3. جمعبندی
- WBC یعنی تعداد گلبولهای سفید خون؛ شاخص عملکرد سیستم ایمنی است، نه تیروئید.
- برای تشخیص و پیگیری اختلالات تیروئید، روی TSH، FT4، FT3 و آنتیبادیها تکیه میکنیم، نه روی WBC.
- اختلالات تیروئید میتوانند به صورت غیرمستقیم و در بعضی شرایط (خودایمنی، داروهای ضدتیروئید، عوارض عمومی) روی WBC اثر بگذارند، اما: بالا یا پایین بودن WBC به تنهایی هیچوقت تشخیص کمکاری یا پرکاری تیروئید محسوب نمیشود.
مقالات مرتبط
منابع
پرسش مبدأ: Wbcدر ازمایش خون چیست؟ wbc به اختلال تیروئید مرتبط است؟ در تالار گفتگوی کتونیا
