تنظیم مقاله: آقای رامین تقی زاده کارشناس ارشد تغذیه کتونیا

بسیاری از افراد مبتلا به دیابت تصور می‌کنند تنها راه جلوگیری از آسیب چشمی، کنترل عدد قند خون است. اما یافته‌های جدید در ژورنال‌های معتبری مثل Nutrients نشان می‌دهد که رژیم غذایی شما مستقیماً بر عروق ته چشم اثر می‌گذارد. در ادامه، جدیدترین اخبار دیابتی در حوزه سلامت چشم را بررسی می‌کنیم.

۱. رژیم مدیترانه‌ای؛ زرهی برای رگ‌های ظریف چشم

تحقیقات نشان می‌دهند که الگوی غذایی مدیترانه‌ای ریسک رتینوپاتی دیابتی (DR) را به شدت کاهش می‌دهد.

• امگا-۳ (ماهی): طبق مطالعه منتشر شده در JAMA Ophthalmology، مصرف ماهی با کاهش التهاب عروق خونی چشم، مانع از نشت خون در شبکیه می‌شود.
• اسید اولئیک: روغن زیتون بکر حاوی ترکیبات پلی‌فنولی است که از دیواره رگ‌های خونی محافظت می‌کند (Ref: Dietary Intake and DR Review).

۲. مراقب قاتلان پنهان باشید: نوشابه رژیمی و برنج سفید

• نوشابه‌های رژیمی: برخی مطالعات ارتباطی بین مصرف بالای شیرین‌کننده‌های مصنوعی و افزایش خطر رتینوپاتی پیدا کرده‌اند. این مواد ممکن است باعث تغییر در میکروبیوتای روده و ایجاد التهاب سیستمیک شوند.
• بار گلیسمی برنج: مصرف حجم بالای برنج سفید به دلیل ایجاد استرس اکسیداتیو، یک عامل خطر برای سلامت شبکیه شناخته شده است (Ref: Nutritional and Medical Food Therapies).

۳. ویتامین‌های گروه B؛ تیم پاکسازی سموم عروقی

یکی از مهم‌ترین کشفیات اخیر، نقش ماده‌ای سمی به نام هموسیستئین در تخریب بینایی است. ویتامین‌های B6، B12 و فولات (B9) مانند یک تیم پاکسازی، این ماده سمی را از خون حذف می‌کنند تا به رگ‌های حساس چشم آسیب نرسد (Ref: Nutritional Therapy for DR).

۴. لیست خرید اختصاصی: قهرمانان B در سفره ایرانی

برای کاهش سطح هموسیستئین و محافظت از شبکیه، این مواد غذایی در دسترس را به برنامه خود اضافه کنید:

• منابع عالی فولات (B9): سبزیجات برگ سبز تیره (اسفناج و کاهو)، حبوبات (به‌ویژه عدس و لوبیا چیتی) و مرکبات.
• منابع غنی B6: گوشت مرغ، ماهی، موز و مغزهایی مانند پسته و گردو.
• منابع حیاتی B12: تخم‌مرغ، لبنیات کم‌چرب و گوشت‌های کم‌چرب.
  • نکته مهم: اگر مصرف‌کننده طولانی‌مدت متفورمین هستید، حتماً سطح B12 خود را با آزمایش خون بررسی کنید، زیرا این دارو جذب این ویتامین را مختل می‌کند.

منابع علمی این گزارش (References):

۱. Nutrients Journal: “Nutritional and Medical Food Therapies for Diabetic Retinopathy” (2019) ۲. Journal of Clinical Medicine: “Diet and Ideal Food Pyramid to Prevent Diabetic Retinopathy” (2023) ۳. Systematic Review: “Dietary Intake and Diabetic Retinopathy: A Systematic Review of the Literature”