وبلاگ

سندرم متابولیک چیست؟

فهرست مطالب

سندرم متابولیک گروهی از پنج عامل خطر است که در صورت عدم درمان، احتمال ابتلا به بیماری قلبی، دیابت و سکته را افزایش می‌دهد. ممکن است به آن سندرم X یا سندرم مقاومت به انسولین نیز گفته شود.

پنج عامل خطر عبارتند از:

  • فشار خون بالا ، از جمله مصرف دارو برای کاهش فشار خون
  • قند خون بالا (مقاومت به انسولین) یا مصرف دارو برای کاهش قند خون
  • چربی اضافی دور کمر
  • سطوح بالای تری گلیسیرید یا مصرف دارو برای کاهش سطح
  • سطوح پایین کلسترول یا HDL ، یا مصرف دارو برای کنترل HDL پایین

داشتن یکی از این عوامل خطر به معنای ابتلا به سندرم متابولیک نیست. با این حال، داشتن آن شانس شما را برای ابتلا به بیماری های قلبی عروقی افزایش می دهد. داشتن سه یا بیشتر از این عوامل منجر به تشخیص سندرم متابولیک می شود و خطر ابتلا به عوارض سلامتی از جمله دیابت نوع 2 را افزایش می دهد.

مطالعات اخیر نشان دادند که حداقل یک پنجم جمعیت ایران مبتلا به سندرم متابولیک هستند بطوری که شیوع کلی سندرم متابولیک در ایران 21.1 درصد گزارش شد.[1]

عوامل خطر برای سندرم متابولیک چیست؟

عوامل خطر سندرم متابولیک با چاقی مرتبط است. دو عامل خطر مهم توسط موسسه ملی قلب، ریه و خون ( National Heart, Lung, and Blood InstituteTrusted Source) در زیر هستند:[2]

  • چاقی مرکزی یا چربی اضافی در قسمت های میانی و فوقانی بدن: این به معنای داشتن دور کمر بیش از 35 اینچ(88 سانتیمتر) برای زنان و بیش از 40 اینچ(102 سانتیمتر) برای مردان است.افزایش دور کمر شکلی از چاقی است که به شدت با سندرم متابولیک مرتبط است.
  • مقاومت به انسولین، که استفاده از قند را برای بدن دشوار می کند:
مطلب مرتبط:
معرفی مدیریت رژیم فشرده - جیسون فانگ

عوامل دیگری نیز وجود دارند که می توانند خطر ابتلا به سندرم متابولیک را افزایش دهند. این شامل:

  • سن
  • سابقه خانوادگی سندرم متابولیک
  • ورزش نکردن کافی
  • داشتن آپنه انسدادی خواب، بیماری مزمن کلیه، یا بیماری کبد چرب غیر الکلی
  • با تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک

-جنسیت و نژاد[3][4]

علائم و نشانه های سندرم متابولیک چیست؟

اگر سندرم متابولیک دارید، ممکن است علائم خاصی نداشته باشید. یکی از نشانه هایی که ممکن است قابل مشاهده باشد، دور کمر بزرگتر یا بدن سیبی شکل است. اگر قند خون بالا دارید، ممکن است متوجه علائم دیابت از جمله تشنگی، تاری دید، سردرد و خستگی شوید.

اگر یکی از پنج عامل خطر ابتلا به سندرم متابولیک را دارید، با یک پزشک صحبت کنید تا مشخص شود که آیا باید برای سایر عوامل مورد آزمایش قرار بگیرید یا خیر.

سندرم متابولیک چگونه تشخیص داده می شود؟

برای تشخیص سندرم متابولیک، پزشک باید چندین آزمایش مختلف را انجام دهد. از نتایج این آزمایشات برای بررسی سه نشانه یا بیشتر از این اختلال استفاده می شود.

مطابق با بهترین شیوه های 2021منبع مورد اعتماد ، آزمایشات و سطوح در معرض خطر عبارتند از:[5]

  • دور کمر: 101 سانتی متر برای مردان یا 88 سانتی متر برای زنان یک عامل خطر محسوب می شود.
  • تری گلیسیرید خون ناشتا:  سطحی معادل یا بیشتر از 150 میلی گرم در دسی لیتر خون نشان دهنده یک عامل خطر است.
  • سطح کلسترول: سطوح لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) و لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) را در خون شما اندازه گرفته می شود. سطح HDL 40 میلی گرم در دسی لیتر در مردان یا 50 میلی گرم در دسی لیتر در زنان در معرض خطر در نظر گرفته می شود.
  • فشار خون: فشار خون سیستولیک در محدوده 130 میلی متر جیوه یا بالاتر یا فشار خون دیاستولیک در 85 میلی متر جیوه یا بالاتر نشان می دهد که ممکن است در معرض خطر باشید.
  • سطح گلوکز ناشتا  l00 mg/dL یا بیشتر به عنوان یک عامل خطر در نظر گرفته می شود.
مطلب مرتبط:
چربی های اشباع شده - مواد غذایی مورد نیاز بدن (4/3)

اگر سه یا بیشتر این تست ها در محدوده های بالا باشند، ممکن است به سندرم متابولیک مبتلا باشید.

علل سندرم متابولیک چیست؟

داشتن وزن اضافی در ناحیه شکم می تواند منجر به تجمع چربی در کبد و سلول های ماهیچه ای شود. در این حالت مقاومت به انسولین می تواند ایجاد شود به این معنا که سلول های شما به انسولین پاسخ نمی دهند که می تواند منجر به افزایش سطح انسولین و سطح قند خون شود. اگر سطح قند خون شما بیش از حد بالا باشد، می توانید به دیابت نوع 2 مبتلا شوید .

عوارض سندرم متابولیک چیست؟

عوارضی که ممکن است ناشی از سندرم متابولیک باشد اغلب جدی و طولانی مدت (مزمن) هستند. آنها عبارتند از:

  • سخت شدن شریان ها (آترواسکلروز)
  • دیابت
  • حمله قلبی
  • بیماری کلیوی
  • سکته
  • بیماری کبد چرب غیر الکلی
  • بیماری شریان محیطی
  • بیماری قلب و عروقی

اگر دیابت ایجاد شود، ممکن است در معرض خطر عوارض سلامتی دیگری باشید، از جمله:

  • آسیب چشم (رتینوپاتی)
  • آسیب عصبی (نوروپاتی)
  • بیماری کلیوی
  • قطع اندام

منابع:

[1] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5996331/

[2] https://www.nhlbi.nih.gov/health/metabolic-syndrome

[3] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19278602//

[4] https://www.heart.org/en/health-topics/metabolic-syndrome/your-risk-for-metabolic-syndrome/

[5] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459248/

برچسب ها
Twitter
LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Email